*🔹 भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म-पोस्ट नं.१७३.*🔹 *🔹२. भिक्खू आणि तपस्वी.*🔹

*🔹 भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म-पोस्ट नं.१७३.*🔹
*🔹२. भिक्खू आणि तपस्वी.*🔹

◾भाग -२◾

• “हे निग्रोध,ज्यांचा दृष्टिकोन, निष्ठा,आणि श्रद्धा भिन्न आहेत त्या आपल्या शिष्यांना आत्मसुखप्राप्तीसाठी मी काय शिकवितो? त्यांचे अंतिम शरण्य काय आणि त्यांची सदाचरणाची मुख्य तत्वे कोणती?
• परंतु हे निग्रोध,तू आपल्या स्वतःच्या सिद्धांताविषयी आणि खडतर जीवन निष्ठेविषयी मला प्रश्न विचार. आत्मपीडेपासून काय साधते आणि काय साधत नाही याविषयी मला प्रश्न कर.”
• यावर निग्रोध भगवंतांना म्हणाला, “भगवंत, आम्ही आत्मक्लेशाचे तप करतो. आमच्या मते आत्मक्लेश अत्यावश्यक आहेत,म्हणून आम्ही त्यांचा स्वीकार करतो. त्यापासून काय साधते आणि काय साधत नाही हे सांगा.”
• निग्रोध,कल्पना कर की, एक परिव्रजक वस्त्ररहित फिरतो आहे. त्याला काही विशिष्ट वाईट सवयी आहेत- तो आपले हात चाटतो, आपल्याकडे येणाऱ्यांना मान देत नाही, त्याच्यासाठी मुद्दाम आणलेले किंवा तयार केलेले तो काहीच घेत नाही, आमंत्रणे स्वीकारीत नाही, ज्यात अन्न शिजवले आहे त्या भांड्यातले, उंबरठ्याच्या आत ठेवलेले, उखळातले,कांट्याकुट्यावरचे, जात्यातील वगैरे काही घेत नाही. त्याप्रमाणेच एकत्र भोजन करीत असलेल्या दोन माणसांचे,गर्भवती स्त्रीचे, बाळांतिणी जवळचे, संभुक्त स्त्रीजवळचे, दुष्काळातले, कुत्रा जवळ असला तरी तिथले, ज्या ठिकाणी माशा फणफणत आहेत तिथले अन्न तो स्वीकारीत नाही.मत्स्य,मांस, तीव्र मादक पेये,किंवा पेज घेत नाही असा तो परिव्रजक असेल. तो कदाचित एकाच घरचे मागणारा, एकच घास खाणारा, किंवा दोन घरी मागणारा, दोन घास खाणारा, सात घरी मागणारा, सात घास खाणारा असेल, तो एक दोन अथवा सात दानांवर उपजीविका करीत असेल, तो प्रतिदिवशी एकदाच किंवा दोन दिवसातून एकदा, किंवा सात दिवसातून एकदा अन्नभक्षण करीत असेल.अशारीतीने नियमाप्रमाणे अर्ध्या महिन्याच्या अंतराने अन्न सेवन करण्याची त्याची पद्धत असेल, तो शाक किंवा वनात उगवणारे तांदूळ, अथवा निवार बिजे अथवा चामड्याचे तुडे अथवा आटा,किंवा भाताचा कोंडा, भाताचे पीठ, अथवा कणी,किंवा तेलबीजे, अथवा गवत अथवा गायीचे शेण,अथवा रानातील वाऱ्याने पडलेली फळे, फुले खाऊन तो राहत असेल. तो जाडेभरडे तागाचे कपड अथवा प्रेतावरून फेकून दिलेल्या चिंध्या अथवा तिरीटा झाडाचे वल्कले, अथवा काळविटाची कातडी, अथवा कुशतंतू, अथवा मनुष्य- केसांपासून अथवा घोड्यांच्या केसांपासून बनवलेली कांबळी,अथवा घुबडाच्या पिसांपासून बनविलेली कपडे वापरत असेल, त्याला डोक्याचे व दाढीचे केस उपटून काढण्याची सवय जडलेली असेल, तो सदैव उभा राहणारा, टांचावर बसणारा आणि त्यांचा बरोबर बसूनच पुढे सरकण्याचे श्रम करणारा, काट्याच्या अथवा लोखंडाच्या बिछान्यावर पहुडणारा, लाकडी फळीवर अथवा जमिनीवर एकाच कुशीवर झोपणारा असेल, तो मळ आणि धूळ धारण करणारा, उघड्यावर राहणारा, वाटेल तिथे बसणारा, घाण खाणारा,पेय न पिणारा किंवा थंडपाणी पिणारा आणि सकाळ, दुपार सायंकाळ स्नान करणारा असा तो असेल.
*🔹( संदर्भ-भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म, लेखक- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, पान नं.३२६.)*🔹
*🔹 संकलन- आयु. प्रशांत चव्हाण सर.*🔹